Küresel piyasalarda petrol fiyatları salı günü ivme kazanırken, Orta Doğu eksenli jeopolitik riskler varil başına maliyetleri 91 doların üzerine taşıdı. İran ve ABD arasındaki diplomatik çabaların çıkmaza girmesi, enerji arzına yönelik endişelerin derinleşmesine yol açıyor.
Pazartesi günü Reuters haber ajansına konuşan kıdemli bir İranlı makam sahibi, Amerika Birleşik Devletleri ile yürütülen ve çatışmaları tamamen bitirmeyi amaçlayan görüşmelerin tıkanması sebebiyle Tahran’ın “tamamen taarruz odaklı” bir askeri konuma geçeceğini duyurdu. Washington cephesi ise halihazırdaki geçici ateşkes protokolünün vadesinin uzatılması yönündeki ihtimalleri geri çevirdi.
Hürmüz Boğazı’nda Trafik Durma Noktasına Geldi
Barışçıl bir çözüm arayışındaki somut ilerleme eksikliği ve dünya ticareti için kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerinin normale dönememesi, piyasalardaki gerginliği tırmandırıyor. ABD ve İsrail tarafından 28 Şubat tarihinde İran’a yönelik gerçekleştirilen operasyonlarla fitili ateşlenen krizin daha da uzama ihtimali güçleniyor.
Brent tipi ham petrolün vadeli kontratları, TSİ 03.03 sularında 27 sent veya yüzde 0,3 değer kazanarak varil başına 91,14 dolara ulaştı. Brent petrol, geçtiğimiz pazartesi günü 30 Temmuz tarihinden bu yana kaydedilen en yüksek fiyat seviyesini test etmişti.
Piyasa Analistlerinden Tedarik Riski Uyarıları
KCM Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, piyasadaki son durumu şu şekilde değerlendirdi:
“ABD-İran ilişkilerinin giderek daha kırılgan görünmesiyle petrol haftaya sert yükselişle başladı. Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik bir anlaşma hâlâ görünürde değil ve gemi trafiği son derece sınırlı kalmaya devam ediyor.”
Kpler tarafından sağlanan gemi takip verilerine göre, tankerlerin hedef alınmasının ardından cumartesi günü Hürmüz Boğazı’ndan sadece beş ticari yük gemisinin geçişi sağlandı. Pazar günü ise bölgede herhangi bir gemi hareketi tespit edilmedi. Oysa bir önceki haftanın son günlerinde bu rakam 31 olarak gerçekleşmişti.
Stratejik su yollarının arz güvenliği üzerindeki etkisine değinen Waterer, şunları kaydetti:
“Hürmüz Boğazı ve Babülmendep Boğazı üzerindeki çifte darboğaz son derece önemli olmaya devam ediyor. Bunlar ikincil önemdeki endişeler değil. Mevcut arz riski anlatısının tam merkezinde yer alıyorlar.”
Ayrıca Reuters tarafından pazartesi günü paylaşılan bir ön anketin verileri, ABD’nin ham petrol ve işlenmiş petrol ürünü stoklarında geçtiğimiz hafta düşüş yaşandığına dair beklentileri ortaya koydu.
