Amerika Birleşik Devletleri’nin ‘Mısır Kuşağı’ bölgesindeki tarım üreticileri, son 40 senenin en şiddetli ekonomik daralmasıyla mücadele ediyor. İran ile yaşanan gerilimlerin etkisiyle tırmanan gübre ve akaryakıt maliyetleri, tahıl sektörünü iflasın eşiğine getirdi.
Üretim Maliyetlerinde Rekor Artış
Nebraska’nın doğu bölgesinde soya fasulyesi ve mısır üretimi yapan Matt Bailey, tarımsal girdi dengesinin tamamen altüst olduğunu vurguladı. On yıl önce tonu 470 dolar civarında olan “11-52-0” tipi gübrenin günümüzde 900 doları aştığını ifade eden Bailey, Financial Times’a yaptığı açıklamada, “Bu fiyatlarla işe nereden başlayacağız? Böyle bir maliyet için bütçeyi nasıl planlayacağız?” sözleriyle çaresizliğini dile getirdi.
Ticaret Savaşları ve İhracat Kayıpları
Birçok üreticiye göre krizin temelinde Donald Trump tarafından yürütülen ticaret savaşları yatıyor. Özellikle Çin’e gerçekleştirilen soya fasulyesi satışlarının bu politikalardan büyük darbe aldığı belirtiliyor. Nebraska Çiftçiler Birliği Başkanı John Hansen, sektördeki mali gerilemenin 1980’lerden bu yana en kötü seviyeye ulaştığını bildirdi.
Milyarlarca Dolarlık Zarar Kapıda
Amerikan Çiftçiler Birliği tarafından hazırlanan güncel veriler, devlet desteği sağlanmadığı takdirde dokuz ana kalemde üretim yapan çiftçilerin bu yıl 31 milyar, 2027 yılında ise 32 milyar dolar zarar edeceğini öngörüyor. Kurumun ekonomisti Faith Parum, mısır üreticilerinin dönüm başına bu yıl 131 dolar, 2027’de ise 167 dolar kayıp yaşayacağını belirtti. Soya fasulyesi yetiştiricilerinde ise bu zararın bu yıl 80 dolar, önümüzdeki yıl ise 138 dolar olması bekleniyor. Parum’a göre 2027 yılı, temel ürünlerde üst üste altıncı zarar yılı olacak.
Seçim Öncesi Siyasi Kaygılar
Ekonomik daralma, ABD ara seçimlerine 71 gün kala siyasetin de ana gündemi haline geldi. Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis, “Önümüzde 71 gün var ve şu anda tarım konusunda seçmene sunabileceğimiz olumlu bir mesajımız yok” değerlendirmesinde bulundu. Trump, Haziran 2026’da çiftçilere hitaben “Sizi hiçbir zaman yüzüstü bırakmayacağız” diyerek 11 milyar dolarlık bir yardım paketi talep etmiş olsa da, çiftçi temsilcileri bu rakamın ihtiyacı karşılamaktan uzak olduğunu savunuyor.
Hürmüz Boğazı ve Lojistik Kriz
Üreticiler, maliyetlerdeki en büyük artışın Trump’ın İran politikalarından kaynaklandığı görüşünde. Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinin aksaması, motorin fiyatlarını yükseltirken küresel gübre tedarik zincirini de bozdu. Ulusal Mısır Üreticileri Birliği eski başkanı Pam Johnson, İran savaşının yarattığı belirsizlik nedeniyle önümüzdeki iki yıl kâr etmenin imkansız olduğunu söyledi. Nebraska-Lincoln Üniversitesi’nden Profesör Brad Lubben ise artan işçilik, faiz ve makine giderlerine dikkat çekti.
Mısır Fiyatları Zirveye Tırmandı
Sektörü vuran bir diğer etken ise kuraklık ve şiddetli fırtınalar gibi ekstrem hava olayları oldu. Financial Times’ın verilerine göre, Aralık 2025 ile Ağustos 2026 döneminde mısır teslimat fiyatları yüzde 10 artarak kile başına 5,15 dolara ulaştı. 2023’ten bu yana görülen bu en yüksek seviye, ABD Merkez Bankasının yüzde 2 olan enflasyon hedefinin üzerindeki baskıyı artırıyor.
