Küresel piyasalarda petrol fiyatları, ABD’nin İran’a yönelik yeni ekonomik kısıtlamaları ve Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin ortasında durağan bir seyir izliyor.
Piyasalarda Fiyat Hareketliliği
TSİ 04.04 sularında Brent petrolün varil fiyatı 9 sentlik veya yüzde 0,1’lik sınırlı bir azalışla 92,16 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol 1 sentlik artışla 85,02 dolar seviyesine çıktı. Her iki petrol türü de geçtiğimiz iki haftalık yükseliş trendinin ardından yatırımcıların kâr realizasyonuna gitmesiyle pazartesi günü yüzde 2’den fazla değer kaybı yaşamıştı. ABD ham petrolü ise son bir haftanın en düşük rakamlarını gördü.
ABD’den İran’a Yeni Yaptırım Kararları
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, pazartesi günü yaptığı açıklamada Tahran yönetimine yönelik yaptırım çemberinin genişletildiğini duyurdu. Bessent, dünya ülkelerine İran ile olan ticari ortaklıklarını sonlandırmaları yönünde çağrı yaparak, aksi halde dolar temelli uluslararası finans sisteminden dışlanma riskiyle karşılaşacaklarını vurguladı. Henüz hedef alınacak ülkeler ve yaptırım takvimi netleşmese de Bakan Bessent, ilgili ülkelere yeni düzenlemelere uyum sağlamaları adına zaman tanınacağını ifade etti.
Analistlerin Değerlendirmeleri ve Riskler
KCM Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, piyasaların ekonomik baskıyı askeri hamlelere kıyasla daha düşük riskli bir yöntem olarak gördüğünü belirtti. Waterer, “Piyasalar, ekonomik baskıyı fiziksel arz açısından askeri müdahaleye kıyasla daha düşük riskli bir yol olarak fiyatlıyor. Bu nedenle ilk tepki, petrol fiyatlarının sert biçimde yükselmesi değil, gerilemesi oldu” ifadelerini kullandı. Analist ayrıca İran’ın deniz taşımacılığını sekteye uğratma potansiyelinin jeopolitik risk primini canlı tuttuğunu ekleyerek, “İran’ın deniz taşımacılığını aksatarak karşılık verme kapasitesi hala bulunuyor. Bu durum petrol fiyatlarında jeopolitik risk priminin korunmasına neden oluyor” uyarısında bulundu.
Kritik Güzergahta Tansiyon Yükseliyor
Bölgedeki tehlikeyi teyit eden bir gelişme olarak, Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları Kurumu (UKMTO), Umman’ın Şişa bölgesinin yaklaşık 9 deniz mili (16,7 kilometre) kuzeydoğusunda bir petrol tankerinin kaynağı belirsiz bir mühimmatla vurularak ağır hasar aldığını bildirdi. Küresel petrol tüketiminin yüzde 20’sine yakınının geçtiği Hürmüz Boğazı üzerinde İran’ın baskısı sürüyor. Tahran, pazartesi günü geçiş kurallarını ihlal ettiğini öne sürdüğü 45 tankerin listesini yayımlayarak bu gemilerin yüklerine el konulabileceği tehdidinde bulundu.
Stratejik Rezervlerde Tarihi Düşüş
ABD ve İsrail’in 28 Şubat tarihinde İran’a karşı başlattığı savaşın ardından yaşanan arz problemleri, ülkeleri petrol stoklarını kullanmaya mecbur bıraktı. ABD Enerji Bakanlığı tarafından pazartesi günü yayımlanan verilere göre, Stratejik Petrol Rezervi’ndeki stoklar geçen hafta 3,7 milyon varil azalarak 289,7 milyon varile düştü. Bu miktar, Kasım 1982’den bu yana görülen en düşük stok seviyesi olarak kayıtlara geçti.
