Dünya genelinde şeker piyasası, olumsuz hava koşulları ve arzda yaşanan aksaklıklar sebebiyle hareketli günler geçirirken, fiyatlar son bir yıllık sürecin en üst noktasına ulaştı.
New York ICE vadeli işlem piyasasında işlem gören ham şekerin libre birim fiyatı, 20 Ağustos tarihinde yüzde 1,65 oranında değer kazanarak 17,84 sent seviyesine yerleşti. Günlük işlemlerde bir ara 17,99 senti test eden fiyatlar, son bir yılı aşkın sürenin rekorunu kırdı. Diğer yandan beyaz şekerin tonu 564,40 dolara kadar tırmanarak Mart 2025 döneminden bu yana görülen en yüksek rakamı kaydetti.
Hava Olayları ve Üretim Kayıpları Gündemde
Piyasalardaki bu yukarı yönlü ivmenin temelinde, El Nino hava olayının özellikle Asya coğrafyasındaki tarımsal faaliyetler üzerindeki tehdidi yatıyor. Konuyla ilgili değerlendirme yapan uzmanlar, “El Nino’nun güçlenmesi halinde Hindistan ve Tayland gibi önemli üretici ülkelerde yağışların azalabileceğine ve şeker kamışı veriminin düşebileceğine” dikkat çekiyor. Ayrıca Brezilya tarafında 2026-2027 dönemine dair şeker üretim miktarının yüzde 2,9 oranında azalma göstererek 42,9 milyon tona gerileyeceği tahmin ediliyor. Global ölçekteki arz açığının daha önceki beklentileri aşabileceğine yönelik öngörüler de fiyatlardaki artışı tetikliyor.
Hindistan’dan Vergisiz İthalat Kararı
Şeker tüketiminde dünya lideri, üretimde ise ikinci sırada bulunan Hindistan’da iç piyasa fiyatları son iki ay içerisinde yaklaşık yüzde 40 oranında arttı. Yeni Delhi yönetimi, hem bu yükselişi dizginlemek hem de yaklaşan festivallerde artacak talebi karşılamak amacıyla yaklaşık on yılın ardından yeniden dış alıma yöneldi.
Hindistan hükümeti tarafından 20 Ağustos’ta alınan karar uyarınca, 31 Ekim 2026 tarihine kadar 1 milyon ton ham şeker gümrük vergisi ödenmeden ithal edilebilecek. Daha önce bu ürün grubuna yüzde 100 oranında gümrük vergisi uygulanmaktaydı. Ayrıca hükümet, aylık 10 tondan fazla şeker kullanan büyük ölçekli tüketicilere 15 günlük ihtiyaçlarından fazla stok yapma yasağı getirdi. Bu kısıtlamanın 1 Eylül ile 30 Kasım tarihleri arasında devrede kalması hedefleniyor.
Festival Dönemi ve Talep Artışı
Hindistan’da ağustos ayı ile kasım ayı arasında devam eden festival dönemi; Ganesh Chaturthi, Dussehra ve Diwali gibi kutlamalar sebebiyle şekerli gıda talebini zirveye taşıyor. Ülkenin ithalat hamlesi yerel fiyat baskısını hafifletmeyi amaçlarken, küresel piyasalar El Nino kaynaklı üretim risklerini yakından takip etmeyi sürdürüyor.
Muhabir: MEHMET GÜLLÜ BOZDAŞ
