Çatışmaların rafineriler ve tanker rotalarında yarattığı aksamalar, enerji santralleri ile gemilerde kullanılan fuel oil arzını ciddi şekilde tehdit etmeye başladı.
Rafineri Tercihleri Arzı Daraltıyor
Küresel enerji piyasalarında yılın üçüncü çeyreği itibarıyla büyük bir fuel oil açığı yaşanabileceği öngörülüyor. Deniz trafiğindeki kısıtlamalar ve saldırıların baskısı altındaki rafineriler, ekonomik getirisi daha yüksek olan benzin, dizel ve jet yakıtı imalatına öncelik tanıyor. Bu stratejik değişim, temel yakıt türlerinden biri olan fuel oilin piyasadaki varlığını azaltıyor.
Küresel Faktörler ve Üretim Kesintileri
Orta Doğu ve Rusya’daki bazı tesislerin hedef alınması, petrol taşımacılığındaki hareketliliğin sekteye uğraması ve Çin’in kendi stoklarını korumak adına ihracat kapasitesini düşürmesi piyasa üzerindeki gerginliği tırmandırdı. Arzda yaşanan bu daralmanın, elektrik üreticileri ile gemi işletmecilerinin maliyetlerini yukarı çekmesi bekleniyor. Gemi yakıtındaki fiyat artışlarının navlun bedellerine yansıması durumunda, dünya genelindeki taşımacılık maliyetleri de yükselebilir.
Asya Bölgesi Tehlike Altında
Hürmüz Boğazı üzerindeki ulaşım krizinin Körfez kaynaklı sevkiyatları yavaşlatması sebebiyle, yakıt sıkıntısının en çok Asya’yı etkileyeceği düşünülüyor. Dünyanın en önemli ikmal noktası olan Singapur, günlük ortalama 1 milyon varil olan yakıt ihtiyacının yarısından fazlasını ithalat yoluyla sağlıyor. Energy Aspects verilerine göre, üçüncü çeyrekte fuel oil açığının günlük 218 bin varile ulaşması beklenirken, şirketin 2025’in aynı dönemi için tahmini sadece 6 bin varil düzeyindeydi.
Rystad bünyesinde görev yapan analist Valerie Panopio, “Orta Doğu’daki arz kesintilerinin uzun süre devam etmesi nedeniyle fuel oil tedarikinin üçüncü çeyrek boyunca son derece kısıtlı kalabileceğini” ifade etti.
Stok Seviyelerinde Büyük Düşüş
Lojistik ve sanayi merkezlerindeki yakıt stokları, son üç yılın mevsimsel ortalamalarına kıyasla yüzde 30 civarında geriledi. Nijerya’daki günlük 650 bin varil kapasiteli Dangote Rafinerisi’nin de fuel oil yerine dizel ve jet yakıtına odaklandığı belirtiliyor. Ayrıca gemilerin Kızıldeniz ve Babülmendep Boğazı’ndan kaçınarak daha uzun rotaları kullanması, toplam yakıt talebini artıran unsurlar arasında yer alıyor.
Fiyatlarda Rekor Artış
Denizcilik sektöründe sıkça kullanılan düşük kükürtlü fuel oilin ton fiyatı Singapur’da 1 Eylül tarihine kadar yüzde 76 oranında artış gösterdi. Yakıtın tonu yaklaşık 825 doların hemen altına, varil fiyatı ise 130 dolara yaklaştı. Aynı süreçte Brent petrol fiyatlarındaki yükseliş yüzde 40 seviyesinde kalarak yakıt fiyatlarının gerisinde kaldı.
