Hazine ve Maliye Bakanlığı, internet üzerinden yürütülen ticari faaliyetleri daha sıkı takip etmek amacıyla dijital platformlardaki denetim ağını genişletme kararı aldı. Yeni düzenleme doğrultusunda, sosyal ağlardaki satışlardan ikinci el sitelerindeki ilanlara, araç kiralama işlemlerinden dijital hizmetlere kadar pek çok işlem GİB tarafından izlenecek.
Dijital Ekonomide Yeni Denetim Dönemi Başlıyor
Resmî Gazete aracılığıyla 5 Eylül 2026 tarihinde ilan edilerek yürürlüğe giren 595 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği, dijital dünyadaki ekonomik hareketliliğe dair veri toplama sisteminin kapsamını büyütüyor. Hazırlanan bu yeni mevzuat ile internet siteleri ve çeşitli uygulamalarda paylaşılan kiralama veya satış duyurularının yanı sıra, bu duyurularla bağlantılı ödeme, kimlik ve işlem detaylarının vergi güvenliği çerçevesinde analiz edilmesi amaçlanıyor.
Gelir İdaresi Başkanlığı bünyesinde toplanacak olan veriler; banka hesap hareketleri, fatura kayıtları, tapu ve araç tescil bilgileri ile diğer kamu kurumu verileriyle çapraz kontrole tabi tutulacak. Bu sayede kayıt dışı kazançların tespit edilmesi hedefleniyor.
Sadece İlan Vermek Vergilendirme Sebebi Değil
Yeni uygulama, internete kiralık veya satılık ilanı koyan her vatandaşın doğrudan vergi ödeyeceği ya da ceza alacağı şeklinde yorumlanmamalıdır. Bir platformda ilan yayınlanması, o işlemin mutlaka gerçekleştiği veya ödemenin alındığı anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla, ilan bilgisinin sisteme aktarılması ile o kişi adına vergi tahakkuk ettirilmesi birbirinden farklı süreçler olarak yönetilecektir.
Hakkında vergisel işlem yapılacak kişiler belirlenirken, satışın gerçekten yapılıp yapılmadığına bakılacaktır. Gelir İdaresi Başkanlığı; faaliyetin sürekliliğini, ticari bir organizasyon olup olmadığını ve elde edilen gelirin beyan durumunu kapsamlı şekilde inceleyecek. Vergi idaresinin, vergiyi doğuran olayın gerçekleştiğini hukuki delillerle ispat etmesi gerekecek.
Hangi Kullanıcılar Bilgi Paylaşımı Kapsamında?
Düzenlemenin etkisi sadece dev e-ticaret siteleriyle sınırlı kalmayacak. Sosyal medya üzerinden sipariş alanlar, ikinci el ürün platformlarını kullananlar, emlak veya otomobil ilanı verenler ve dijital hizmet sağlayıcılar da sistemin parçası olacak. Ancak, şahsi eşyasını nadiren satan bir birey ile bu işi ticari bir süreklilikle yapan kişi aynı kefeye konulmayacak.
Platformlardan İstenecek Bilgiler Neler?
Hizmet sağlayıcılar ve sosyal ağ ağları, belirli periyotlarla şu detayları aktarmakla yükümlü olacak:
- Hizmetin verildiği web adresi bilgileri
- Hizmet alan şahısların veya firmaların unvan ve kimlik bilgileri
- İlan edilen mal ve hizmetlerin detayları
- Kiralama ve satış işlemlerine dair tutar, tarih ve içerik dökümleri
