Batmanlı gayrimenkul uzmanları, konut ve kira bedellerinin vatandaşın bütçesini zorladığını belirterek, piyasada sıcak para akışının kesildiğini ve pek çok esnafın faaliyetlerini sürdürmekte zorlandığını açıkladı.
Piyasadaki Durgunluğun Temel Nedenleri
Şehirdeki emlak danışmanları, mevcut tıkanıklığın en büyük sebepleri arasında yüksek enflasyon oranlarını, inşaat maliyetlerindeki artışı, yüksek faizleri ve altındaki hareketliliği gösteriyor. Vatandaşların birikimlerini gayrimenkul yerine faiz ve altında tutmayı tercih etmesi, nakit akışını olumsuz yönde etkiliyor. Sektör temsilcileri, özellikle yeni evlenecek çiftler ve gençler için uygun faizsiz destek paketlerinin ve kredi imkânlarının devreye girmesinin piyasaya nefes aldırabileceğine inanıyor.
Esnafın Zorlu Sınavı
Piyasadaki daralma sadece alıcıyı değil, danışmanları da zor durumda bıraktı. Sektör temsilcilerinin aktardığı bilgilere göre, bazı işletmeler kapılarına kilit vururken, bazıları ise geçinmek için ek işlere yönelmek zorunda kaldı. Aylarca tek bir satış bile yapamayan emlakçıların olduğunu belirten uzmanlar, hem devletin hem de toplumun dayanışma içerisinde hareket etmesi gerektiğini savunuyor.
Ferit Çelik: “Piyasa Oldukça Durgun”
Batman’da faaliyet gösteren Ferit Çelik, emlak dünyasının tarihinin en kötü süreçlerinden birine tanıklık ettiğini vurguladı. Çelik, sektörün durumunu şu sözlerle özetledi:
“Emlak sektörü şu an kötüye doğru ilerliyor. Piyasa oldukça durgun. Alım ve satım ciddi anlamda azalmış durumda. Son zamanların en kötü dönemini yaşıyoruz maalesef. Ekonomik olarak da emlak sektörü hâlâ kötü durumda. Bunun sebepleri öncelikle alım gücünün düşmesi, enflasyonun artması ve maliyetlerin yükselmesi. Müteahhitlerin maliyetleri de oldukça arttı. Bu nedenle konut fiyatları yüksek durumda. Müşteriler gelip soruyor ancak sadece sormakla yetiniyorlar. Herhangi bir alım çok nadir, çok azalmış durumda. Maalesef piyasa şu an böyle.”
Konut Fiyatları 25 Milyon Liraya Ulaşıyor
Müteahhitlerin artan giderleri sebebiyle fiyatları düşüremediğini ifade eden Çelik, piyasadaki rakamlara dair şu bilgileri paylaştı:
“Konut fiyatları müteahhitlere göre düşük durumda çünkü müteahhitlerin maliyetleri oldukça arttı. Çoğu zaman konutlar müteahhit maliyetine veriliyor. Esnafa göre de durum böyle. Ancak alıcıya göre fiyatlar oldukça yüksek. Çünkü alım gücü düşük, maliyetler ise oldukça yüksek. Enflasyon da piyasayı olumsuz etkiliyor. Batman’da kiralar ortalama 15-16 bin liradan başlıyor. Bazı yerlerde 50-60 bin, hatta 70 bin liraya kadar çıkabiliyor. Bu durum konuma göre değişiklik gösteriyor. Konut fiyatları da 1+1 ve 2+1 dairelerde konuma göre değişkenlik gösteriyor ve 2 milyon liradan başlayıp 25 milyon liraya kadar çıkabiliyor.”
Faiz ve Altın Dengesi Piyasayı Vuruyor
Finansal piyasalardaki dengesizliğin emlak alımlarını durdurduğunu söyleyen Çelik, açıklamasını şöyle sürdürdü:
“Faiz politikası ve altındaki dengesizlik de piyasayı etkiliyor. Altının düşüşü ve yükselişi oldukça hızlı olduğu için piyasayı etkiliyor. Altın stabil olursa, bir dengeye oturursa piyasa biraz hareketlenebilir. Ayrıca devletin faiz politikası konusunda da bir adım atması gerekiyor. Yoksa durum iyiye gitmiyor. Sıcak paranın yarısının altında, yarısının da faizde değerlendirildiğini düşünüyoruz. İnsanlar bu şekilde değerlendiriyor. Bu da piyasayı olumsuz etkiliyor çünkü faiz getirisi oldukça yüksek.”
“Altın stabil olursa ve dengede durursa piyasada para akışı olabilir. Ayrıca devlet faizsiz destek, kredi imkânı ve özellikle yeni evlenecek çiftlere kredi imkânı sunursa piyasa hareketlenebilir. Son olarak devletimizden özellikle gençlere yönelik kredi imkânı sunmasını talep ediyoruz. Artan maliyetlerin de azalmasını diliyoruz. Tek temennimiz bu. İnşallah piyasa düzelir.”
Abdurrahim Tosun: “20 Yıllık Kariyerimin En Durgun Dönemi”
Sektörde uzun yıllardır yer alan Abdurrahim Tosun, mevcut darboğazın eşi benzeri görülmemiş bir noktada olduğunu ifade etti:
“Takriben 20-25 yıldır bu emlak piyasasının içindeyiz. Şu anda sektör, son 20 yılın en durgun dönemini yaşıyor. Tabii farklı etkenler var. Dış etkenler ve iç etkenler birleşince şu an içinden çıkılmaz bir darboğaza dönüştü bu sektör. İnsanların alım gücü gittikçe düştü. Emlak belki hak ettiği fiyatlarda olmamasına rağmen şu an milletin alamayacağı rakamlardadır. İşin kira tarafında da şu anda Batman ortalamasında 3+1 daire kiraları 25 bin, 30 bin, 35 bin lira seviyelerinde konuşuluyor. Bir asgari ücretlinin veya emeklinin böyle bir yerde barınma imkânı var mı acaba?”
Birikimlerin %80’i Altın ve Faizde Bekliyor
Pandemiyle başlayan krizin derinleştiğini belirten Tosun, şu tespitlerde bulundu:
“Bu sorunların ayak sesleri pandemiden önce de geliyordu. Pandemiyle beraber iyice hissedildi ve günümüze gelinene kadar gerçekten içinden çıkılmaz bir hâl aldı. Sektör çok kötü durumda. Altın ve faiz politikası da piyasayı çok etkiliyor. Türkiye’deki paraların hemen hemen yüzde 70-80’i şu anda altın ve faizde bekletiliyor. Faiz pasif getiri sağlıyor. Altın ise bir ümitle yükseliyor, düşüyor. Milletin bütün hayalleri bazen suya düşüyor, bazen yeniden ümitleniyor. Piyasayı çok bozan iki etken altın ve faizdir.”
“Bunlarda bir düzenleme olursa piyasanın canlanacağı kesin. Çünkü şu anda piyasada canlı para yok. Olan para ya altında ölü yatırım olarak bekliyor ya da faizde pasif bir getiri ümidiyle tutuluyor. Bu da emlak sektörünün yanı sıra diğer sektörlerin de boğazını sıkmış durumda. Benim şahsi görüşüm, şu anda gerçekten toplumsal bir dayanışma ruhuna ihtiyaç var. Herkes elini taşın altına koysun ve vicdani boyutuyla işe baksın. Sadece para kazanma hırsıyla değil, bu hengâmeden toplum olarak, mille”
