Avrupa genelinde doğal gaz depolama sezonunun son günlerine yaklaşılırken, tesislerdeki doluluk oranının sadece yüzde 57 seviyesinde kalması büyük bir endişeye yol açıyor. Bu veri, 2009 senesinden bu yana yılın bu dönemi için kaydedilen en düşük seviye olarak kayıtlara geçerken, son beş yıllık ortalama olan yüzde 74’lük oranın da oldukça gerisinde kalındığını gösteriyor. Yaşanan bu tablo, kış mevsimi kapıya dayanırken enerji maliyetlerinin tırmanma riskini tetikliyor.
Piyasalarda Gaz Fiyatları Yeniden Tırmanışa Geçti
Doğal gaz piyasası üzerindeki stres, haftanın ilk işlem gününde yeniden etkisini artırdı. Hürmüz Boğazı güzergahı üzerinden yapılan sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarının yakın vadede normale döneceğine dair umutların sönmesiyle beraber fiyatlarda yüzde 2’yi aşan artışlar yaşandı.
Gelecek ay vadeli Hollanda doğal gaz kontratları, sabah saatlerindeki işlemlerde yüzde 2,9 oranında değer kazanarak megavatsaat başına 56,90 euro seviyesine ulaştı. Benzer bir yükseliş grafiği çizen İngiltere vadeli kontratları ise yüzde 2,6 artışla termal birim başına 139,50 peni düzeyine çıktı.
Wall Street Journal tarafından paylaşılan veriler, Hollanda merkezli gaz kontratlarındaki yükselişin gün içerisinde yüzde 5,7’ye kadar ulaştığını ve fiyatın megavatsaat başına 58,80 euroyu gördüğünü ortaya koydu. Uzmanlar, fiyatlardaki bu yukarı yönlü ivmede Orta Doğu kaynaklı LNG sevkiyatlarında yaşanan aksaklıkların süreceği korkusunun etkili olduğunu belirtiyor.
Stok Seviyeleri 2021 Krizinin Bile Altında
Avrupa Gaz Altyapısı Birliği (GIE) tarafından sağlanan güncel bilgilere göre, kıtadaki depolama tesislerinin ağustos ayı doluluk oranı yaklaşık yüzde 57 bandında seyrediyor. Oysa geçmiş beş yılın aynı dönemine bakıldığında ortalama doluluk oranının yüzde 74 olduğu görülüyor.
Reuters’ın geçtiğimiz perşembe günü paylaştığı farklı bir veri setine göre ise depolardaki doluluk oranı yüzde 58’in hemen altında bulunuyor. Geçen senenin aynı dönemine nazaran 12 puan daha düşük olan bu rakam, Reuters’ın 2011 yılında başlattığı veri serisindeki en düşük ağustos ayı seviyesini temsil ediyor.
Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Enerji Profesörü Thierry Bros, pazartesi günü Fransız BFM kanalına yaptığı açıklamada dikkat çekici uyarılarda bulundu. Bros, “Mevcut seviye, Rusya’nın Avrupa’ya gaz akışını azalttığı 2021 yılında kaydedilen yüzde 60’lık minimum seviyenin bile altında” şeklinde konuştu. Profesör Bros ayrıca, “Mevcut stoklar Avrupa’ya çok soğuk bir kış veya yeni arz kesintileriyle mücadele etmek için yeterli esnekliği sağlamıyor” diyerek kıtanın gelecek kışa henüz hazır olmadığını ifade etti.
Almanya ve Hollanda Rezervlerinde Tehlike Çanları
Avrupa ülkeleri arasında gaz depolarının doluluk oranları noktasında ciddi farklılıklar göze çarpıyor. Avrupa Gaz Altyapısı Birliği’nin AGSI+ platformunda yayımlanan son tahmini verilere göre, pazar sabahı itibarıyla ülkelerdeki stok durumları şu şekilde sıralandı:
- İtalya: Yüzde 77,20
- İspanya: Yüzde 72,54
- Avusturya: Yüzde 61,84
- Fransa: Yüzde 59,99
- Almanya: Yüzde 48,18
- Hollanda: Yüzde 39,52
Avrupa Birliği genelindeki toplam doluluk ortalaması ise yüzde 58,84 olarak belirlendi. Bu miktar, yaklaşık 664,97 teravatsaatlik bir doğal gaz hacmine karşılık geliyor. Avrupa Birliği’nin en büyük depolama kapasitesine sahip ülkesi olan Almanya’da oranın yüzde 50’nin altında kalması, kış öncesi tedarik güvenliği tartışmalarını alevlendiriyor. Hollanda’daki düşük doluluk oranı da üye devletlerin ısınma sezonu öncesinde rezerv oluşturma kapasiteleri arasındaki derin uçurumu bir kez daha gözler önüne seriyor.
