Avrupa enerji piyasaları, kış mevsimi yaklaşırken depolama ünitelerini doldurma gayreti ve artan arz endişeleri nedeniyle doğal gaz fiyatlarının son üç senenin en zirve noktasına ulaşmasına tanıklık etti. Bloomberg News raporlarına göre, Orta Doğu coğrafyasındaki belirsizlikler ve enerji sevkiyatına yönelik riskler bu fiyat artışında belirleyici rol oynadı.
Fiyatlarda Ocak 2023 Sonrası En Keskin Artış
Avrupa doğal gaz piyasasında gösterge niteliğindeki vadeli kontratlar, yüzde 5,2 seviyesine ulaşan yükselişle Ocak 2023 tarihinden beri görülen en üst rakamlara ulaştı. Bu gelişme, küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’lik kısmının geçtiği Hürmüz Boğazı bölgesindeki deniz trafiği belirsizliklerinin sürdüğü bir dönemde gerçekleşti.
Kıta genelinde ayrıca Norveç’te icra edilen yeni bakım faaliyetleri ve Cezayir üzerinden İtalya’ya pompalanan gaz miktarındaki gerileme, ilave bir arz yükü oluşturuyor. Katar, piyasadaki tansiyonu düşürmek amacıyla geçtiğimiz Temmuz ayından bu yana ilk kez Hürmüz Boğazı rotasını kullanarak LNG sevkiyatı yaptı. Söz konusu tankerin rotası yolculuk süresince yakından takip edildi.
Stok Seviyeleri Mevsim Ortalamasının Gerisinde
Isınma dönemine bir aydan kısa süre kala Avrupa’nın doğal gaz depolarındaki doluluk oranları istenen seviyeye ulaşamadı. Mevcut doluluk oranı yaklaşık yüzde 67 düzeyindeyken, bu dönem için mevsimsel ortalamanın yüzde 83 olması gerekiyordu. Timera Energy bünyesindeki analistler, “Avrupa doğal gaz piyasasının alışılmadık derecede düşük stoklarla kış dönemine girdiğini ve bunun kıtanın arz veya talep kaynaklı yeni şoklarla başa çıkma kapasitesini azalttığını” ifade etti.
Uzmanlar, Avrupa’nın ek LNG kargolarını çekebilmek adına Asya piyasasıyla girdiği rekabette fiyatları yukarı yönlü revize ettiğini belirtiyor. Bölgenin en büyük depolama alanlarına sahip ülkesi Almanya’da ise rezervler kapasitenin sadece yarısı kadar dolu.
Elektrik Piyasasında Fiyat Baskısı Artıyor
Doğal gaz maliyetlerindeki bu ivme, Avrupa elektrik piyasasına da doğrudan yansıdı. Gazla çalışan santrallerin piyasa fiyatlarını belirlemedeki kritik rolü, özellikle güneş enerjisinin azaldığı kış aylarında fosil yakıtlara ihtiyacı artan Almanya’da daha net görülüyor. INES tarafından yapılan değerlendirmede, “müşterilerin rezerve ettikleri kapasitenin tamamını kullanmaları durumunda Almanya’nın teorik olarak 1 Kasım’a kadar ulusal doluluk hedefine ulaşabileceği” kaydedildi.
Kuruluş ayrıca stokların yüzde 77 civarına çıkarılmasının dahi çok sert soğuklarda yeterli olmayabileceği uyarısını paylaştı. Güncel verilere göre Almanya’da 2027 vadeli elektrik kontratları Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Hollanda merkezli en yakın vadeli kontratlar ise Amsterdam işlemlerinde yüzde 4,7 artarak megavatsaat başına 76,74 avro seviyesine yükseldi.
