Amerika Birleşik Devletleri ile İran İslam Cumhuriyeti arasındaki politik gerginliğin küresel piyasalar üzerindeki yansımaları dikkatle izlenirken, yatırımcılar güvenli liman altının neden öngörülen seviyelere ulaşmadığını merak ediyor.
Ekonomist Yasin Tekin, İLKHA muhabirine yaptığı açıklamalarda altın piyasasındaki güncel hareketliliği mercek altına aldı. Tekin, yatırım dünyasında sıkça sorulan “ABD ve İran arasındaki gerilime karşın altın fiyatları neden beklenen sıçramayı yapmadı?” sorusuna yanıt verdi. Uzman isim, altın değerinin sadece siyasi krizlerle açıklanamayacağını; Fed’in faiz kararları, doların gücü ve Çin’in fiziki talebinin de savaş kadar belirleyici olduğunu dile getirdi.
Jeopolitik risklerin altın üzerindeki tarihsel etkisi
Kriz anlarında altının üstlendiği role dikkat çeken Tekin, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Aslında son dönemde yatırımcıların en çok sorduğu soru şu: ABD ile İran arasında gerilim devam ederken altın neden beklenen kadar yükselmiyor? Normal şartlarda jeopolitik riskler arttığında yatırımcılar güvenli liman olarak altına yönelir. Bunu geçmişte de gördük. Rusya-Ukrayna savaşının başladığı dönemde ons altın yaklaşık yüzde 15 yükselerek 2 bin 70 dolar seviyelerine ulaştı. Benzer şekilde Orta Doğu’da yaşanan jeopolitik gerilimler sırasında da altın fiyatları kısa sürede yüzde 10’un üzerinde bir değer kazanımı yaşadı. Yani tarih bize şunu göstermektedir; savaş ve belirsizlik dönemleri altını destekleyen en önemli unsurlardandır.”
Hürmüz Boğazı ve enerji piyasaları
Tekin, Ortadoğu’daki gerginliğin enerji koridorları üzerindeki kritik etkisini hatırlatarak sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bugün de ABD ile İran arasındaki gerilim devam etmektedir. Bu süreçte Hürmüz Boğazı küresel enerji piyasası açısından kritik bir noktadır. Çünkü dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20 ila 25’i bu boğazdan geçmektedir. Böyle bir bölgede risk arttığında petrol fiyatlarında da yüzde 10 ila 30 arasında yükselişler görmek mümkün olabilir. İlk bakışta bu gelişmeler altın için oldukça olumlu görünüyor.”
Altının yönünü belirleyen karmaşık dengeler
Altın fiyatlarının sadece savaşa endeksli olmadığını, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) hamlelerinin büyük önem taşıdığını vurgulayan Tekin, süreci şu şekilde analiz etti:
“Ancak burada gözden kaçırılmaması gereken nokta şu; jeopolitik riskler tek başına altının yönünü belirlememektedir. Çünkü petrol fiyatları yükseldiğinde enflasyon baskısı da artıyor. Enflasyonun yüksek kalması, Fed’in faiz indirimlerini erteleme ihtimalini güçlendiriyor. Fed faizleri yüksek tuttuğu sürece dolar değer kazanıyor, bu durumda altın üzerindeki yükselişi sınırlıyor. Yani savaş altını yukarı itmeye çalışırken, Fed’in para politikası bu yükselişi frenleyen en önemli unsur haline geliyor.”
Çin’in altın piyasasındaki devasa ağırlığı
Küresel piyasada Çin faktörünün göz ardı edilemeyeceğini ifade eden Yasin Tekin, şu bilgileri paylaştı:
“Bir diğer önemli başlık ise Çin. Bence son yıllarda altını ayakta tutan en güçlü dinamiklerden biri Çin’in talebi. Çin Merkez Bankası, 2022’nin sonundan 2024 ortasına kadar yaklaşık 320 tonun üzerinde altın rezervi yaptı. Aynı dönemde Çin, dünyanın en büyük fiziki altın tüketicisi konumuna gelirken bu durum küresel altın talebinin yaklaşık yüzde 25 ila 30’unu tek başına oluşturdu.”
Piyasada üç büyük gücün dengesi
Altın fiyatlarını şekillendiren unsurları özetleyen Tekin, şunları kaydetti:
“Dolayısıyla bugün altın piyasasında üç büyük güç birbirini dengelemeye çalışıyor. Bir tarafta jeopolitik risklerin oluşturduğu güvenli liman talebi var. Diğer tarafta Çin’in güçlü altın alımları ve fiziki talebi bulunuyor. Ancak bu iki faktörün karşısında Fed’in yüksek faiz politikası ve güçlü dolar yer alıyor. Bu nedenle altın zaman zaman destek bulsa da beklenen ölçüde kalıcı yükseliş gerçekleştiremiyor.”
Sürdürülebilir yükseliş için Fed kararları kritik
Önümüzdeki süreç için tahminlerini paylaşan Ekonomist Tekin, kısa vadede siyasi krizlerin altını desteklese de asıl anahtarın faizler olduğunu belirtti: “Benim değerlendirmeme göre, kısa vadede jeopolitik gelişmeler altına destek vermeye devam edecektir. Ancak orta ve uzun vadede kalıcı yükselişin anahtarı Fed’in faiz indirim süreci olacaktır. Eğer Fed faiz indirimlerine başlar ve buna Çin’in güçlü talebi de eşlik ederse, o zaman altında çok daha güçlü ve sürdürülebilir bir yükseliş görebiliriz.”
Sonuç: Üç temel unsurun birleşimi
Yasin Tekin, analizlerini şu cümlelerle tamamladı:
“Özetle bugün altını tek başına savaşla açıklamak doğru olmaz. Altının fiyatını jeopolitik riskler, Çin’in altın talebi ve Fed’in faiz politikası birlikte belirliyor. Bana göre önümüzdeki dönemde piyasaların cevabını arayacağı en önemli soru, savaşın seyri kadar Fed’in faiz indirimlerine ne zaman başlayacağı olacaktır.”
