ABD yönetiminin odağını silahlı operasyonlardan iktisadi kısıtlamalara çevirmesinin ardından petrol piyasaları beklenmedik bir düşüş kaydetti. Analistler, Washington’ın Tahran üzerindeki yeni baskı hamlelerinin arz güvenliği üzerindeki kısa vadeli şok etkisinin kısıtlı kalacağını öngörüyor.
Piyasalarda Ekonomik Baskı Algısı
Uzmanlar, ABD’nin askeri müdahale yerine ekonomik yaptırımları tercih etmesinin petrol arzına yönelik doğrudan tehditleri hafiflettiğini düşünüyor. Ancak İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğini engelleme potansiyelini hala koruduğu vurgulanıyor. ING Bank emtia stratejistleri, Washington’ın İran’ın ticari paydaşlarını uzaklaştırma çabalarını piyasa nezdinde “etkisiz ve ikincil” bir unsur olarak nitelendirdi.
Petrol Fiyatlarında Sert Gerileme
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından duyurulan ikincil yaptırımlara ve İran ile iş birliği yapanların Amerikan para birimine dayalı mali sistemden men edilebileceği yönündeki beyanına rağmen fiyatlar aşağı yönlü seyretti. Reuters verilerine göre Brent petrolün varili 90 sentlik (%1) kayıpla 91,27 dolara inerken, ABD Batı Teksas türü ham petrol %0,9 düşüşle 84,25 dolardan işlem gördü. Her iki tür de haftalık bazda en düşük seviyelerini test etti.
Askeri Risklerin Azalması ve Hürmüz Boğazı
KCM Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yatırımcıların ekonomik yaptırımları fiili arz için askeri çatışmadan daha az riskli gördüğünü belirtti. ABD Savaş Bakanı Pete Hegseth’in mevcut aşamada ekonomik baskıya öncelik verdiklerini söylemesi, Orta Doğu’daki petrol tesislerinin vurulacağı endişesini dindirdi. Buna karşın, Hürmüz Boğazı hala kritik önemde. Dünya petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20‘sinin geçtiği bu bölgede, Umman’ın Şişa bölgesine 9 deniz mili mesafede bir petrol tankerinin isabet alarak devre dışı kalması gerilimi canlı tutuyor.
Döviz ve Altın Piyasasındaki Hareketlilik
Döviz piyasasında doların durumu da dikkat çekiyor. Avustralya Ulusal Bankası analisti Ray Attrill, yaptırım tehdidinin kurumları önceden dolar stoklamaya itebileceğini ifade etti. Attrill, “Yaptırımlara maruz kalacak ve dolara erişemeyecekseniz, bu gerçekleşmeden önce bir miktar dolar satın almanız daha iyi olur” değerlendirmesinde bulundu. Dolar endeksi ise 99,07 puana ulaşarak son üç ayın dip seviyelerinden bir miktar uzaklaştı.
Değerli metaller tarafında ise IG analisti Tony Sycamore, altının direnç seviyelerine doğru yükselişini sürdüreceğini öngörüyor. Spot altının ons fiyatı 4 bin 645,67 dolarda dengelenirken, ABD vadeli altın işlemleri %0,1 artışla 4 bin 702 dolara çıktı. İran ise geçtiğimiz günlerde Hürmüz Boğazı’ndan geçiş kurallarını çiğnediği gerekçesiyle 45 tankerin listesini yayımlayarak yüklerine el konulabileceği uyarısını yineledi.
