Washington yönetimi, İran ile yaşanan gerilimin ardından Stratejik Petrol Rezervi (SPR) miktarının hızla erimesi nedeniyle enerji piyasalarında denge sağlamakta zorluk çekiyor.
Rezervlerde Tarihi Düşüş
1970’li yıllardaki krizlerin ardından Teksas ve Louisiana kıyılarındaki yeraltı mağaralarında depolanan ham petrol miktarı, 289,7 milyon varil ile son 42 yılın en alt noktasına ulaştı. Eski Başkan Joe Biden ve Donald Trump dönemlerinde piyasayı dengelemek amacıyla yapılan sürekli salımlar, stokları 1982 seviyelerinin altına çekti.
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ile mart ayında varılan mutabakat doğrultusunda Trump’ın kalan son 39 milyon varili de piyasaya sürmesi halinde rezerv yaklaşık 243 milyon varile düşecek. ABD ile israilin 28 Şubat’ta İran’a karşı savaş başlatmasının ardından piyasaları sakinleştirmek amacıyla 30’dan fazla ülke, rekor düzeyde 400 milyon varil petrolü piyasaya sürme konusunda anlaşmıştı. ABD’nin bu miktara katkısı 172 milyon varil olarak belirlenmişti.
Altyapı ve Güvenlik Sorunları
Bazıları Empire State Binası kadar yüksek olan yeraltı mağaralarındaki petrol, suyun üzerinde yüzüyor. Daha fazla petrol çekildikçe su seviyesi yükseliyor ve bu durum mağara duvarlarına, borulara ve pompalara zarar verebiliyor. ABD Enerji Bakanlığından bir kaynak, rezervin asgari işletme seviyesinin 70 milyon varil olduğunu söyledi.
Texas A&M Üniversitesi’nden petrol mühendisliği profesörü Siddharth Misra ise güvenli operasyon için pratik asgari seviyenin 250 milyon varil civarı olduğunu belirtti. Misra, “Rezervin temel görevi, kriz sırasında piyasaya hızla petrol sağlamaktır. Ancak stokların 250 milyon varilin altında tutulması, altyapıyı tehlikeli bir bölgeye sürüklüyor” uyarısında bulundu.
Yeniden Doldurma Planları ve Engeller
Trump, pazar günü ABD’nin SPR’yi Venezuela petrolüyle yeniden dolduracağını söyledi. Washington’ın Caracas yönetimiyle varacağı yeni anlaşma, ülkeye Venezuela’daki devasa rezervlerin beşte biri üzerinde kontrol sağlayabilir. Ancak ClearView Energy Partners analisti Kevin Book, stokların tamamen yenilenmesinin “yıllar sürebileceğini” belirtti.
Rezervlerin mali durumu da ciddi bir sorun teşkil ediyor. Geçen yıl Kongre, dolum için gereken 20 milyar dolar yerine sadece 171 milyon dolarlık bir kaynak sağladı. Ayrıca Sayıştay raporuna göre: “SPR’nin petrol çekme, dağıtma ve yeniden doldurma kapasitesi şu anda sınırlıdır. Yaşlanan altyapıyla ilgili uzun süredir devam eden sorunların, bu sorunları gidermek amacıyla yürütülen büyük inşaat çalışmalarıyla birleşmesi nedeniyle söz konusu kapasite gelecekte de risk altındadır.”
Piyasalarda Endişe Hakim
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nden Clayton Seigle, SPR seviyesinin “tehlikeli derecede düşük” olduğunu ve bu durumun “daha az politika esnekliği” bırakacağını vurguladı. Dallas Fed’den Lutz Kilian ise “Varilin dibine yaklaştıkça piyasa katılımcıları daha fazla endişelenir mi? Açıkça evet. Hatta geriye kalan petrolün piyasayı sakinleştirme gücünü bile sorgulayabilirler” diyerek, stoklar tükendiğinde “petrol kıtlığına verilebilecek tek karşılık talebin düşmesi olur” uyarısını yaptı.
